💊 OTC Topical Antifungals
Apply BID (2x/day) sa pagitan ng daliri, sa palad ng paa, at sa gilid hanggang sa ilang centimeters past the visible lesion. Magpatuloy 1-2 weeks pagkatapos ng paggaling; "mukhang OK na" ay hindi ibig sabihin tapos na.
- Terbinafine 1% cream (Lamisil AT): P200-400/tube OTC. Fastest, fungicidal. BID x 1-2 weeks para sa interdigital. Mas maikli ang course kaysa imidazole.
- Clotrimazole 1% cream (Canesten, Lotrimin): P150-250/tube OTC. Imidazole, BID x 4 weeks. Affordable first-line; safe sa lahat ng skin types.
- Miconazole 2% cream (Daktarin): P150-300/tube OTC. Pareho ng efficacy ng clotrimazole. Pwede sa pulbos o spray form din.
- Ketoconazole 2% cream (Nizoral): P200-350/tube OTC. Broad-spectrum; useful kung mixed bacterial/fungal o seborrheic-type.
- Tolnaftate 1% (Tinaderm, Tinactin) cream o pulbos: P100-200 OTC. Older, mas mura; useful bilang maintenance pulbos sa sapatos.
- Antifungal pulbos (Mycostatin, Tinactin powder): P100-250 OTC. Apply sa medyas at sapatos daily para sa moisture control + prevention.
🧹 Adjuncts at Oral Antifungals
Para sa macerated (basa, may amoy), vesicular (paltos), o moccasin (dry naninigas); kailangan ng adjunct bago topical. Oral antifungal kung kuko apektado o failure of topical.
- Aluminum subacetate (Burow's solution): Soak 15 min BID para sa macerated o vesicular alipunga. Pampatuyo at antiseptic. Sa botika sa form ng Domeboro packets.
- Aluminum chloride 20% (Drysol, Rx): Para sa hyperhidrosis sa paa (sobrang pawis). Apply at bedtime, banlawan sa umaga. Mababawasan ang moisture trigger.
- Terbinafine 250 mg PO (Lamisil tab, Rx): P150-300/tab. Once daily x 2 weeks (skin), x 12 weeks (toenails). First-line oral; baseline LFTs.
- Itraconazole 200 mg PO (Sporanox, Rx): P150-350/cap. BID x 1 week pulse, repeat monthly x 2-3 pulses para sa onychomycosis. Take with food.
- Fluconazole 150 mg PO (Diflucan, Rx): P150-300/cap. Once weekly x 4-6 weeks. Alternative kung intolerant sa terbinafine.
- Antibiotic (Rx) kung bacterial superinfection: Mupirocin topical o oral cephalosporin/amoxiclav kung may pulang lagatik (staph) o green discoloration (pseudomonas).
Klase ng Alipunga → Tamang Specialist
| Klase | Telltale Sign | Specialist / Treatment |
|---|---|---|
| Interdigital (most common) | Pagitan ng 4th-5th daliri ng paa; peeling, makati, may slight amoy | Family Medicine; topical antifungal BID x 2-4 weeks |
| Moccasin-type (chronic) | Dry, scaling, naninigas sa buong sole at gilid; mukhang sobrang tigang | Dermatology; longer topical o oral terbinafine x 2-6 weeks |
| Vesicular / bullous | Biglang paltos sa sole o gilid ng paa; masakit, makati, allergic-type | Dermatology; Burow's soak + topical + Rx |
| Macerated / wet | Basa, namumuti, may amoy; common sa runners, soldiers, gym users | Dermatology; pampatuyo (Burow's) muna + topical antifungal |
| Bacterial superinfection | Green/blue discoloration (pseudomonas) o pulang lagatik + nana (staph) + amoy | Family Medicine / Dermatology + antibiotic + antifungal |
| Onychomycosis (kuko) | Naninilaw, kumakapal, naagnas ang kuko ng paa; common sequela ng chronic alipunga | Dermatology + oral terbinafine 12 weeks |
| Diabetic foot + fungal | Alipunga + numbness o ulcer sa paa ng may diabetes | Internal Medicine / Endocrinology + Dermatology + foot care |
| Dyshidrotic eczema (misdiagnosed) | Paltos sa palad ng paa o palad ng kamay, walang fungus sa KOH | Dermatology; topical steroid (hindi antifungal) |
Alipunga clues: Interdigital pattern (pagitan ng 4th-5th toe) ay diagnostic; almost always alipunga. Moccasin type ay misdiagnosed bilang "dry skin"; pero KOH-positive. Vesicular o palmar paltos na walang fungus ay dyshidrotic eczema (topical steroid, hindi antifungal). Sabihin sa doctor: kelan nag-umpisa, kasama ba sa kuko, nakikipag-ligo ba sa communal showers/pool, may kasamang diabetes, ano sa OTC ang nasubukan.
Alipunga Treatment Options: Use Case Comparison
Terbinafine cream (Lamisil AT)
P200-400/tube OTC. Fastest. BID x 1-2 weeks lang.
Clotrimazole (Canesten)
P150-250/tube OTC. Affordable. BID x 4 weeks.
Miconazole (Daktarin)
P150-300/tube OTC. Available sa pulbos at spray. BID x 4 weeks.
Antifungal powder (Tinactin, Mycostatin)
P100-250 OTC. Sa medyas + sapatos daily para sa moisture control.
Oral Terbinafine (Rx)
P150-300/tab. Moccasin + kuko. 2-12 weeks doctor-supervised.
Burow's solution (Domeboro)
Soak 15 min BID. Para sa macerated o vesicular bago topical.
⏱️ Severity Guide
Interdigital lang, <2 weeks duration, walang vesicles o amoy. Terbinafine cream BID x 1-2 weeks o Clotrimazole x 4 weeks. Daily sock change + dry shoes.
Moccasin-type (dry scaling sa buong sole), recurrent, kasama ang kuko, vesicular, o failure of OTC x 4 weeks. Oral terbinafine Rx + extended topical.
Green discoloration o nana (Pseudomonas / Staph), lagnat + redness, diabetic + numbness, o ulcer formation. Magpa-doctor agad para sa antibiotic + foot care.
Tips para sa Alipunga Recovery + Prevention
Tuyuin nang mabuti
Pagkatapos ng ligo, tuyuin ang pagitan ng daliri (hindi lang punasin). Hair dryer cool setting ay useful. Moisture = fungus food.
Cotton/wool socks daily change
Iwasan ang synthetic na medyas; nagtatrap ng pawis. Cotton o wool blend, palitan sa hapon kung pawisin.
Alternate 2-3 pares sapatos
Hayaan ang sapatos matuyo for 24-48 hours bago suotin ulit. Antifungal powder (Tinactin) sa loob ng sapatos overnight.
Iwasan steroid cream lang
Hydrocortisone, betamethasone, o Quadriderm ay pinapalala. Steroid + antifungal combo lang kung doctor-prescribed para sa allergic component.
Sandals sa pool/gym/shower
Communal floors = transmission. Slippers / shower sandals sa public showers, gym, pool, hotel.
Check ang kuko
Recurrent alipunga ay madalas may reservoir sa kuko (onychomycosis). Kapag may yellowing/thickening, kailangan oral terbinafine.
🚨 Magpa-Doctor Kapag
Mga Karaniwang Tanong
Ano ang pinakamabisang gamot sa alipunga?
Para sa classic interdigital alipunga, Terbinafine 1% cream (Lamisil AT, P200-400) ang fastest; BID x 1-2 weeks lang. Alternatives: Clotrimazole 1% (Canesten, P150-250) o Miconazole 2% (Daktarin); BID x 4 weeks. Apply sa pagitan ng daliri, palad ng paa, at gilid. Moccasin-type ay kailangan oral terbinafine 250 mg daily x 2-6 weeks (Rx). Vesicular o macerated ay Burow's soak muna bago topical. Iwasan ang steroid cream.
Bakit naninigas o nagpapaltos ang paa ko?
Tatlong klase: (1) Interdigital; pagitan ng daliri, peeling, makati; most common; (2) Moccasin; dry, scaling, naninigas ang buong sole, madalas misdiagnosed bilang dry skin; (3) Vesicular; biglang paltos, masakit, allergic-type. Sa Pilipinas, common din ang bacterial superinfection (green/blue = Pseudomonas; pulang lagatik = Staph). Magpa-Dermatologist sa vesicular at superinfected.
Bakit balik-balik ang alipunga ko?
Recurrence rate 95% within 5 years. Causes: hindi natapos ang course, reservoir sa kuko, parehong sapatos hindi natutuyo, communal showers, sobrang pawis. Solution: full course + oral kung kuko apektado, antifungal powder sa sapatos, alternate 2-3 pares ng sapatos, cotton/wool socks daily change, at Drysol para sa hyperhidrosis. Sa frequent recurrence, magpa-Dermatologist para sa workup.
Kailan kailangan ng oral antifungal sa alipunga?
Oral antifungal (Rx) ay para sa: moccasin-type, onychomycosis (kuko), failure of topical x 4-6 weeks, extensive vesicular, o diabetic / immunocompromised. Options: Terbinafine 250 mg PO daily x 2 weeks (skin) o x 12 weeks (toenails); Itraconazole 200 mg BID pulse x 1 week, repeat monthly x 2-3 pulses; Fluconazole 150 mg weekly x 4-6 weeks. Baseline LFTs para sa >4 weeks. Magpa-Dermatologist.
Hindi gumagaling ang alipunga mo?
Naninigas pa rin pagkatapos ng 4 weeks? Naninilaw na ang kuko? May green o blue discoloration? Pwedeng moccasin-type, onychomycosis, o bacterial superinfection na kailangan oral antifungal at antibiotic. Magpa-konsulta sa Dermatologist sa NowServing para sa KOH, culture, at tamang Rx.
Mahigit 2,000+ Dermatologists at 5,000+ Family Medicine doctors sa NowServing nationwide.
Dermatologist Family MedicineDisclaimer: Ang impormasyon dito ay para sa edukasyon lang at hindi pumapalit sa konsulta sa doctor. Hindi ito medical advice. Ang oral antifungals (terbinafine, itraconazole, fluconazole) ay Rx; kailangan ng doctor evaluation at baseline LFTs sa long courses. Sa diabetic at immunocompromised, ang alipunga ay pwedeng mauwi sa cellulitis o foot ulcer; magpa-doctor agad. Iwasan ang steroid cream sa fungal infection. Ang mga presyo ay pwedeng magbago.